الف- یکی از مسایل مهم از لحاظ پیشگیری حوادث، حفاظت چشمها در مقابل خطرات ناشی از کار میباشد. در این مورد چند نکته مهم عبارتند از:
الف 1- اغلب کارکنان معمولاً از به کار بردن عینکهای حفاظتی سرباز میزنند زیرا اینگونه عینکها بعضاً موجب ناراحتی میگردند. کارکنان باید برای محافظت چشم در مقابل خطرات هر کاری عینک مخصوص آن کار را به چشم بزنند. برای دانست نوع صحیح عینک مورد لزوم کارتان با سرپرست خود یا مسئول ایمنی مشورت کنید.
الف 2- عینک را باید کاملاً روی چشم قرار دهید تا مطمئن شوید که حفاظت لازم را به چشم شما میدهد. همچنین باید آنها را تمیز نگاهدارید تا به میزان دید شما لطمهای وارد نشود.
الف 3- استفاده از عینک برای انجام کارهای نامبرده زیر مورد لزوم است. علاوه بر کارهایی که در این جا ذکر میگردد ممکن است سرپرستان برای کارهای دیگری هم استفاده از عینک را لازم بدانند:
الف 3-1- کار کردن با سنگ برقی، حتی اگر دستگاهها به گاردهای شیشهای هم مجهز باشند.
الف 3-2- تراشیدن با قلم و چکش، سوارخ کردن و یا قطع کردن سنگ، آجر، سیمان، قیر، ذغال، چدن، فولاد، برنج و سایر اشیا فلزی که ممکن است در نتیجه چکش کاری قطعاتی از آنها به اطراف پرتاب شود.
الف 3-3- شکستن سیمان، آجر و یا چدن.
الف 3-4- قالب ریختن، ذوب کردن و یا جابه جا کردن فلزات مذاب، قیر و یا مواد شیمیایی.
الف 3-5- جابه جا کردن و حمل اجناس پودر مانند یا نیمه پودر که خطر پاشیدن گرد آنها وجود دارد مانند اکسید سرب یا گوگرد.
الف 3-6- استفاده از جریان هوای فشرده برای تمیز کردن اشیا از گرد و خاک، کثافات و یا براده فلزات.
الف 3-7- تراشیدن و تمیز کردن سطح فلزات.
الف 3-8- عوض کردن و یا محکم کردن شیشههای ارتفاع سنج مایعات (دستگاه آب نما)
الف 3-9- باز کردن تسمههای فولادی اطراف صندوقها و اشیا بسته بندی شده.
الف 3-10- پاره کردن ورقهای آهن قراضه هنگامیکه خطر پرتاب شدن اشیا وجود دارد.
الف 3-11- کار کردن با ماشینهای نجاری و ماشین اره در کارگاههای نجاری.
الف 3-12- جابه جا کردن سود سوز آور، آهک و مواد شیمیایی و امثال آنها و یا ظروف خالی که محتوی این مواد بوده است.
الف 3-13- کار کردن در محوطه ای که خطر تماس با اسید، سودا و یا ترکیبات سوزاننده دیگری وجود دارد.
الف 3-14- چکش کاری لولهها یا ظروف به منظور بازرسی فنی.
الف 3-15- جابجا کردن مفتولهای سیمیوقتی که خطر پریدن انتهای آزاد آن وجود دارد.
الف 3-16- جوشکاری یا بریدن با شعله سوز گازی. در این صورت از عینک با شیشههای مخصوص باید استفاده کرد.
الف 3-17- در جوشکاری با برق باید از کلاههای جوشکاری که مجهز به شیشه مخصوص میباشند، استفاده کرد.
الف 3-18- وقتی که در معرض اشعه جوشکاری با برق قرار دارید از عینک ضد اشعه استفاده کنید.
الف 3-19- سنگ زدن و سمباده زدن صفحات عایق نسوز و جدا کردن روپوشهای عایق حرارتی (پنبه نسوز).
الف 3-20- گرم کردن و به داخل راندن میخ پرچها.
الف 3-21- با قلم پراندن لبه فلزات و درز گرفتن آنها به وسیله قلم.
الف 3-22- رنده کردن چوب.
الف 3-23- به کار بردن دستگاه رنگ پاش (SPRAY)
الف 3-24- کلنگ زدن روی زمینهای سخت.
الف 3-25- سیمان پاشی با فشار هوا و مخلوط کردن سیمان و موادی که روی جداره داخلی فلزات کشیده میشود.
الف 3-26- پاک کردن دالانها و دودکشها و مشعل کورهها.
الف 3-27- هنگام زنگ زدایی به وسیله شن پاشی (SAND BLASTING)، باید کلاه و ماسک مخصوصی که مجهز به لوله هوای تازه است استفاده و موقع کار کردن در مجاورت دستگاه زنگ زدایی با شن (SAND BLASTING SET) و یا کمک کردن به این عملیات باید عینک و ماسک ضد خاک استفاده کرد.
الف 3-28- هر فردی که در مجاورت افرادی کار میکند که آن افراد کارشان احتیاج به استفاده از عینک دارد او نیز باید عینک استفاده کند.
الف 3-29- هنگام باز کردن هوای فشرده، بخار و یا سایر مواد به لولهها و یا ظروفی که مجرایشان مسدود گشته، برای پاک کردن آنها، و یا موقعی که در معرض خروج این مواد که برای تهویه وسایل و ظروف مختلف به کار رفته اند قرار دارید.
الف 3-30- موقع تنظیم کردن پکینگ گلاند (PACKING GLAND) کمپرسورها، تلمبهها (PUMPS)، و غیره که در حال کردن هستند.
الف 3-31- وقتی که کاری در ارتفاع انجام میگیرد و لازم باشد که به طرف بالا نگاه کنید.
الف 3-32- شیشه بری و جابجا کردن شیشهها.
الف 3-33- هنگام استفاده از ابزارهای دستی که با هوا کار میکنند.
الف 3-34- موقعی که سیمیرا با انبر دست میکشیم و یا در حالیکه در تحت کشش هست آنرا میبریم، و یا موقعی که مفتولها را جابجا میکنیم و خطر بریدن انتهای آزاد سیمها وجود دارد.
الف 3-35- موقع کار کردن با کوره آهنگری و یا هنگامیکه در مجاورت آن قرار دارید.
الف 3-36- کلیه تعمیرات مربوط به عینکها باید توسط تعمیرگاههای مجاز و یا شخص صلاحیت داری انجام گیرد که در این زمینه مهارت و تجربه کافی دارد.
* تذکر:
برای مداوای چشم خود و یا بیرون آوردن اشیا خارجی از آن به درمانگاه مراجعه کنید. اجازه ندهید افراد دیگری این اشیا را از چشم شما خارج کنند.
ب- عینکهای ایمنی
تقریباً کلیه صدمات چشمیرا میتوان با استفاده از عینک جلوگیری کرد. براساس تجربیاتی که در صنایع مختلف بدست آمده، در بعضی از کارها لازم است از عینک مخصوص استفاده شود. واضح است که یک وسیله بخصوص نمیتواند چشمهای ما را در برابر کلیه صدمات چشمیکه در عملیات مختلف وجود دارد محافظت کند، بدین جهت انواع مختلف عینک برای کارهای مشروح ذیل تهیه شده است:
1- عینک ایمنی با شیشه ساده:
این عینکها دارای قاب فلزی یا پلاستیکی بوده و حفاظ جانبی ندارند و برای حفاظت چشم کلیه کارکنان در عملیاتی که خطر پریدن قطعات فلز، سنگ و امثال آنها وجود دارد و همچنین برای کارکنانی که بینایی یک چشم خود را از دست داده اند مفید میباشند.
2- عینک ایمنی با حفاظ جانبی:
این عینک مجهز به شیشه ایمنی ساده بوده و برای حفاظت چشم در عملیاتی که خطر پریدن ذرات از جلو و از جانب وجود دارد مورد استفاده قرار میگیرد.
3- عینک ضد اشعه:
استفاده از این عینک برای کمک جوشکارها و یا کارکنانی که در معرض اشعه جوشکاری الکتریکی قرار میگیرند ضروری میباشد.
4- عینک ضد اسید:
این عینک هنگام نمونه گیری مواد اسیدی، سودا، کلیه مواد شیمیایی سوزاننده و همچنین موقع کار با مایعات داغ و بخارات سوزان مورد استفاده قرار میگیرد.
5- عینک جوشکاری با گاز:
این عینک در جوشکاری با گاز، بریدن با شعله و جوشکاری برنج مورد استفاده قرار میگیرد.
6- عینک حفاظتی عمومی:
این عینک برای کلیه عملیاتی که گرد و غبار تولید میکنند مانند حمل خاکهای صنعتی، کاتالیست، سیمان، آرد و غیره و همچنین در عملیاتی که خطر پریدن ذرات به چشم وجود دارد مورد استفاده قرار میگیرد.