اصول پیشگیری از حوادث ناشی از ابزار دستی

بررسی علل حوادث ناشی از کار نشان دهنده این حقیقت است که استعمال ابزار دستی یکی از علل عمده حوادث می‌باشد. گرچه صدمات وارده در این مورد اغلب شدید نیست ولی باید توجه داشت که در بعضی کارگاههای کوچک به علت عدم وجود امکانات کمکهای اولیه، زخمهای کوچک عفونت پیدا کرده و باعث غیبت‌های طولانی از کار می‌گردد. علت اصلی این گونه حوادث استفاده از ابزار نامناسب، عدم آشنایی درست با نحوه استعمال و نگهداری نادرست آنها می‌باشد.

در آیین نامه‌های مربوط به ایمنی و حفاظت در کارگاهها/ کارخانه‌ها نکاتی در این مورد آمده است که اهم آنها عبارتند از:

الف- ابزار دستی باید از مواد خوب ساخته شده و مناسب با کاری باشد که برای آن به کار می‌رود.

ب- ابزار دستی باید در کاری که برای آن ساخته شده اند مورد استفاده قرار گیرند.

ج- دسته چوبی ابزار دستی (مانند چکش، کلنگ، بیل و ...) باید از جنس مرغوب بوده و شکل و اندازه مناسب داشته و همچنین صاف و بدون خراش باشد.

د- در صورتی که جرقه حاصل از استفاده ابزار دستی سبب به وجود آمدن آتش سوزی و انفجار در محیط به علت وجود بخارات و گازهای قابل اشتعال باشد باید از ابزار دستی مخصوصی که جرقه تولید نمی‌نمایند استفاده نمود. (مانند چکشهای برنجی، لاستیکی و ...)

ه- چکش، قلم آهن بر، قیچی و سایر ابزار ضربتی باید از فولاد سخت که در مقابل ضربات وارده مقاوم باشد ساخته شوند.

و- به محض این که سر و نوک ابزار ضربتی پهن شد و یا ترک برداشت باید آنها را ساییده و تیز نمود.

ز- کلیه ابزار بویژه ابزار دارای لبه یا نوک تیز را هنگامی‌که مورد احتیاج نیستند باید در جعبه، کیسه یا کیف مربوط و یا به طور کلی محل مناسب قرار گیرند.

ح- ابزار دستی باید در محلهایی مناسبی نگهداری شود و نباید آنها را روی زمین و یا نقاطی که محل عبور افراد یا وسایل نقلیه بوده و یا در بلندی که امکان سقوط آنها وجود دارد قرار داد.

ط- طرز صحیح استفاده از ابزار را باید به کارکنان آموخت.

ی- در موقع کار با وسایل الکتریکی دستی، باید دقت و توجه خاصی نسبت به وضع سیمهای رابط (سیمهای سیار) معمول گردد.