ایمنی مواد رادیواکتیو (RADIOACTIVE MATERIALS)

مقدمه:

چشمه‌های رادیواکتیو (RADIOACTIVE SOURCES) دستگاههای عسکبرداری، برای بازدید فلزات هستند. در جاهایی که منابع رادیواکتیو بکار برده می‌شود مسئله محافظت کارکنان همیشه مطرح است. تمام مواد رادیو اکتیو قابلیت تشعشع و پراکندگی در فضا را دارند. اصولاً این مواد سه نوع اشعه پراکنده می‌نمایند، بنامهای الفا (ALPHA RADIATION)، بتا (BETA RADIATION)، گاماوایکس (GAMMA AND X-RADIATION).

بعضی از مواد یک نوع اشعه از خود ساطع می‌نمایند. بعضی دو یا هر سه، کلیه این اشعه‌ها اگر از حد مجاز زیادتر باشند برای انسان مضر می‌باشند.

هر یک از مواد رادیو اکتیو زیانهای متفاوتی روی بدن انسان دارند. مثلاً اشعه گاما بیش از اشعه بتا در زمان معین اثر روی بدن انسان می‌گذارد. واحد اندازه‌گیری اشعه «راد» است. راد عبارت است از یک واحد جذب شده انرژی از تشعشع مواد رادیواکتیو در مقابل یک گرم نسوج (بافت بدن) انسان می‌باشد.

بدن انسان تشعشعات صنعتی را اگر محدود باشد می‌تواند بدون اثر نامطلوب تحمل نماید.

1- حداکثر مجاز تشعشع رادیواکتیو

حداکثر مقدار تشعشع مجاز از یک ماده و یا از ترکیب مواد رادیواکتیو برای مدت 13 هفته باید:

الف- 20 راد در هوا (در اطراف و یا نزدیک دستها بازوها، پاها و یا قوزکها باشد).

ب- 8 راد در هوا (در اطراف و یا نزدیک سایر اعضای بدن).

ج- 3 راد در هوا (در اطراف چشمها یا غدد جنسی) هیچکس نباید در معرض تشعشع (واحد راد) بیش از 5 برابر سنش منهای عدد 18 قرار گیرد.

حداکثر اشعه قابل تحمل = (18 – سن) × 15

در اشخاص کمتر از 18 سال حداکثر تشعشع مجاز برای مدت 13 هفته نباید از 3 راد تجاوز کند. از این مقدار 5/1 راد اشعه ایکس (X) و یا اشعه گاما باشد.

دستگاههای عسکبرداری با اشعه ایکس (X) جزو منابع رادیواکتیو می‌باشند و خطر آنها را از اشعه گاما کمتر است.

آنها را از اشعه گاما کمتر است.

2- خلاصه اقدامات ایمنی در رابطه با مواد رادیواکتیو

1- ظرف محتوی مواد رادیواکتیو باید دارای چفت و مهر کرده باشد.

2- ظرف محتوی مواد نباید از دست رها و به زمین سقوط نماید.

3- کارکنانی که دستگاههای عکسبرداری را به کار می‌برند باید دارای میزان سنج جیبی و یا فیلم باشند تا مقدار اشعه که وارد بدن آنها می‌شود معلوم گردد.

4- کارکنان را باید از خطر تشعشع آگاه و محافظت کرد.

5- محلهایی که لازم است عکسبرداری با اشعه ایکس (X) شود باید با طناب محصور و علایم رادیواکتیو نصب گردد.

6- در صورت گم شدن یا ریختن مواد رادیواکتیو باید فوراً محل تخلیه گردد.